Wanneer je eenmaal weet hoe je wijn proeft, wordt het combineren van wijn en eten een stuk makkelijker. Een goede wijn-spijs combinatie draait om balans tussen de smaken van het gerecht en de eigenschappen van de wijn. Het doel is dat zowel het gerecht als de wijn elkaar versterken, waardoor de totale smaakbeleving beter wordt.
Tijdens een wijnproeverij aan huis merken veel mensen dat een wijn anders kan smaken wanneer je deze combineert met eten. Dat komt doordat zuren, zoetheid, vet, kruiden en structuur elkaar beïnvloeden. Door hier bewust op te letten, kun je zelf steeds betere wijn en spijs combinaties maken.
Hoewel wijn en eten combineren soms ingewikkeld lijkt, zijn de basisprincipes verrassend eenvoudig. Door te letten op zuur, zoetheid, intensiteit en structuur kun je al snel mooie combinaties maken. Een geslaagde combinatie ontstaat wanneer de componenten van een gerecht in evenwicht zijn met de kenmerken van de wijn.
Complementaire en contrasterende smaken
De schoonheid van wijn-spijscombinaties komt vaak tot uiting in de manier waarop smaken samenkomen. Over het algemeen zijn er twee benaderingen die je kunt gebruiken: complementaire en contrasterende combinaties.
Complementaire combinaties zijn combinaties waarbij de wijn en het gerecht dezelfde dominante smaken delen. Hierdoor versterken ze elkaar. Denk bijvoorbeeld aan een volle, boterachtige Chardonnay in combinatie met een romige pasta. Zowel de wijn als het gerecht hebben rijke, ronde smaken die mooi in elkaar overlopen.
Contrasterende combinaties zijn gebaseerd op het principe dat tegenstellingen elkaar juist versterken. Hierbij wordt een eigenschap van de wijn gebruikt om balans te brengen in het gerecht. Een goed voorbeeld is een lichtzoete Riesling bij een pittig Aziatisch gerecht. De zoetheid van de wijn verzacht de kruidigheid en zorgt voor harmonie in de combinatie.
Beide manieren kunnen uitstekend werken en uiteindelijk bepaalt je eigen smaak wat de beste combinatie is.
9 basisregels voor het combineren van wijn en eten
Deze praktische tips helpen je om consistente en geslaagde wijn-spijs combinaties te maken. Naarmate je meer ervaring krijgt, zul je merken dat je steeds makkelijker zelf een passende wijn bij een gerecht kiest.
· Kies een wijn die zuurder is dan het gerecht, zodat de wijn fris blijft.
· De wijn moet zoeter zijn dan het eten; anders kan de wijn zuur of bitter smaken.
· Zorg dat de wijn dezelfde smaakintensiteit heeft als het gerecht.
· Rode wijn past vaak goed bij krachtig smakend vlees, zoals rood vlees.
· Witte wijn combineert meestal beter met lichtere gerechten zoals vis of kip.
· Bittere wijnen (zoals veel rode wijnen) worden mooi in balans gebracht door vet in het gerecht.
· Stem de wijn liever af op de saus dan op het vlees, omdat de saus vaak de meeste smaak bepaalt.
· Witte, mousserende en roséwijnen zorgen vaak voor frisse, complementaire combinaties.
· Rode wijnen zorgen vaker voor overeenkomende smaakcombinaties waarbij smaken elkaar versterken.
Zelf wijn en spijs combineren: probeer het thuis
Wijn en eten combineren leer je vooral door zelf te ervaren. Een leuke manier om dit te oefenen is door een eenvoudig gerecht te kiezen en daar verschillende wijnen bij te proeven. Koop bijvoorbeeld gerookte zalm en kies daarbij drie frisse wijnen, zoals een Riesling, een Sauvignon Blanc en een Verdejo.
Proef de wijnen eerst apart en daarna samen met het gerecht. Schrijf eens op wat je proeft. Is het gerecht in balans met de wijn? Vullen de smaken elkaar goed aan, of overheerst één van de twee?
De kunst van een goede wijn-spijscombinatie is dat er als het ware een derde smaak ontstaat: een nieuwe smaakbeleving die je niet ervaart wanneer je de wijn of het gerecht afzonderlijk proeft. Dat ontdek je vooral door veel te doen en verschillende combinaties te proberen. Iedereen kan het leren — hoe vaker je proeft en vergelijkt, hoe beter je begrijpt waarom bepaalde combinaties zo goed werken.
| Factor | Gerecht | Bijpassende wijnen |
|---|---|---|
| Zuur | Gerechten met veel zuren, zoals geitenkaas, salades, tomatensauzen, witte wijnsauzen | Witte en rode wijnen met zuren, fruitig, licht en aromatisch. Lichtzoete wijnen met voldoende zuren. NB: Wijnen met voldoende zuren zijn vaak wijnen uit koelere klimaten, jonge wijnen en wijnen zonder houtrijping |
| Vet | Vettige gerechten of op oliebasis, zoals pasta’s met roomsauzen, vette kazen en botersauzen | Witte wijnen met een rijke, volle smaak. Rode wijnen met weinig tannine |
| Smaakintensiteit | Uitgesproken gerechten, bijvoorbeeld wild en stoofschotels | De wijn moet even uitgesproken van smaak zijn als het gerecht. Wild en stoofschotels gaan goed samen met stevige Cabernet Sauvignons of Syrahs |
| Delicaatheid | Delicate gerechten | Delicate gerechten vragen om delicate wijnen |
| Zout | Zoute gerechten als rocquefort(saus), zoute ham, tapas en oude kaas | Zoete witte wijnen. Wijnen met een mild en lichtzoet fruitkarakter en niet te lage zuurgraad, zoals Elzasser, Riesling, Gewürztraminer en Vouvray demi-sec. Rode wijnen met weinig tannine (want zout accentueert de wrange smaak van tannines) |
| Kruidigheid | Kruidige gerechten met bijvoorbeeld rode peper en knoflook | Fruitige, jonge rode wijnen met weinig tannine. Witte wijnen met een zoetje en niet teveel zuren |
| Zoet | Zoete gerechten | Een wijn die net zo zoet of zelfs zoeter is dan het gerecht zelf (anders lijkt de wijn dun en wrang) |
| Tanninegehalte in de wijn | Gerechten met een stevige structuur | Een stevige structuur verzwakt de stroeve werking van tannine. Stevige structuur is het best terug te vinden in rood of rosé gebakken vlees |
| Stevigheid | Zwaar gerecht met zware wijn: wildschotel | Syrah |
